NADWRAŻLIWOŚĆ ZĘBÓW – PRZYCZYNY I LECZENIE

Ostry, przeszywający ból przy łyku zimnej wody, gryzieniu lodów albo wdechu mroźnego powietrza — tak najczęściej objawia się nadwrażliwość zębów. To jedna z najczęstszych dolegliwości stomatologicznych, zwykle nieszkodliwa, ale potrafiąca skutecznie uprzykrzyć codzienność. Wyjaśniamy, skąd się bierze, jak sobie z nią radzić i kiedy warto potraktować ją poważniej.

Skąd się bierze nadwrażliwość?

Pod szkliwem znajduje się zębina, w której biegną mikroskopijne kanaliki prowadzące do nerwu zęba. Dopóki zębina jest osłonięta szkliwem i dziąsłem, bodźce jej nie drażnią. Problem pojawia się, gdy zębina zostaje odsłonięta — wtedy zimno, ciepło, kwasy czy dotyk docierają do zakończeń nerwowych i wywołują krótkotrwały, ostry ból. Do odsłonięcia zębiny prowadzi kilka mechanizmów:

• recesja (obniżenie) dziąseł, odsłaniająca wrażliwe szyjki zębów,
• ścieranie szkliwa przez zbyt mocne szczotkowanie twardą szczoteczką,
• erozja kwasowa (kwaśne napoje, soki, refluks),
• starcie zębów u osób zaciskających i zgrzytających zębami (bruksizm),
• przejściowo — po wybielaniu lub profesjonalnym czyszczeniu.

Jak radzić sobie z nadwrażliwością na co dzień?

W wielu przypadkach pomagają proste działania domowe:

• Pasta dla zębów wrażliwych — zawiera składniki, które zamykają kanaliki zębinowe lub wyciszają przewodzenie bodźców; efekt narasta po kilku tygodniach regularnego stosowania.
• Miękka szczoteczka i delikatna technika — koniec ze „szorowaniem”; myjemy krótkimi, łagodnymi ruchami.
• Ograniczenie kwasów — mniej soków, napojów gazowanych i cytrusów; po kwaśnym posiłku odczekaj chwilę przed szczotkowaniem.
• Fluor — pasty i płukanki z fluorem wzmacniają powierzchnię zębów.

Co może zrobić stomatolog?

Jeśli domowe sposoby nie wystarczają, warto zgłosić się do gabinetu. Lekarz ustali przyczynę i może zastosować m.in. lakiery i preparaty odczulające o wyższym stężeniu, wypełnienie odsłoniętych ubytków przy szyjce, a w przypadku bruksizmu zaproponować szynę relaksacyjną chroniącą zęby przed ścieraniem. Czasem nadwrażliwość jest objawem innego problemu — nieszczelnego wypełnienia, pękniętego zęba czy stanu zapalnego — i wtedy leczy się przyczynę.

Kiedy nadwrażliwość to sygnał ostrzegawczy?

Krótki ból od zimna, który szybko mija, zwykle nie jest groźny. Niepokoić powinien natomiast ból, który: utrzymuje się długo po ustąpieniu bodźca, pojawia się samoistnie (także w nocy), dotyczy jednego konkretnego zęba albo nasila się z dnia na dzień. Takie objawy mogą świadczyć o głębokiej próchnicy lub stanie zapalnym miazgi i wymagają szybkiej wizyty. Warto też zwrócić uwagę na cofające się dziąsła — ich leczenie na wczesnym etapie zapobiega dalszemu odsłanianiu korzeni.

Jak zapobiegać?

Najlepszą profilaktyką jest łagodna, ale dokładna higiena miękką szczoteczką, ograniczenie kwaśnych produktów, stosowanie past z fluorem oraz regularne przeglądy, na których lekarz w porę wychwyci recesje dziąseł czy starcie zębów. Osoby zgrzytające zębami skorzystają z szyny ochronnej. Dzięki temu zębina pozostaje osłonięta, a bolesne reakcje nie mają szans się pojawić.

Podsumowanie

Nadwrażliwość zębów najczęściej wynika z odsłonięcia zębiny i w wielu przypadkach ustępuje dzięki paście dla zębów wrażliwych, delikatnemu szczotkowaniu i ograniczeniu kwasów. Jeśli jednak ból jest długotrwały, samoistny lub dotyczy pojedynczego zęba, nie zwlekaj z wizytą — to może być objaw poważniejszego problemu. Znajdź gabinet w swojej okolicy i skonsultuj przyczynę nadwrażliwości ze stomatologiem.